Γωνιά της Γλώσσας 167 – Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη: Τὰ ἐπίλοιπα τῶν ἐπιπτώσεων

Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη

Τὰ ἐπίλοιπα τῶν ἐπιπτώσεων

Ἡ «ἐπίπτωσις» ἀπαντᾶ γιὰ πρώτη φορὰ σὲ συγγραφεῖς τῆς ἑλληνιστικῆς ἐποχῆς καὶ εἶχε τὶς ἀκόλουθες σημασίες: 1. πτώση τῆς φωνῆς ἢ τῶν μαλλιῶν πάνω στὸ μέτωπο 2. ἐπίθεση 3. σύμπτωση (Franco Montanari, Σύγχρονο Λεξικὸ τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Γλώσσας, ἐκδ. Παπαδήμα, 2016, σελ. 819). Ἡ σημερινὴ σημασία τῆς ἐπίπτωσης εἶναι σημασιολογικὸ δάνειο ἀπὸ τὴν Γαλλική.  Ἂν δὲν προκύπτῃ ἀπὸ τὰ συμφραζόμενα ἡ ἀρνητικὴ συνδήλωση ὅπως λ.χ. στὸ παράδειγμα: «Ἡ λήψη φαρμάκων χωρὶς σύσταση τοῦ γιατροῦ ἐνδέχεται νὰ ἔχῃ ἐπιπτώσεις στὴν ὑγεία μας», καλὸ εἶναι νὰ συνοδεύεται ἀπὸ ἐπιθετικὸ προσδιορισμὸ γιὰ νὰ ἀποφεύγεται ἡ σύγχυση: ἀρνητικές/ὀλέθριες/θετικὲς ἐπιπτώσεις. Μέση λέξη ποὺ μπορεῖ νὰ χρησιμοποιηθῇ τόσο γιὰ θετικὲς ὅσο καὶ γιὰ ἀρνητικὲς ἐνέργειες εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα, καθὼς καὶ τὸ λογιώτερο ἐπακόλουθο. Ὁ καρπὸς ἀξιοποιεῖται μόνο συνδηλωτικὰ καὶ μὲ θετικὸ πρόσημο: καρπὸς τῶν προσπαθειῶν μου εἶναι τὸ πτυχίο μὲ ἄριστα.  Οἱ συνέπειες καὶ τὰ ἐπακόλουθα κλίνουν πρὸς τὸ ἀρνητικό, χωρὶς νὰ ἀποκλείεται νὰ ἔχουμε θετικὲς συνέπειες καὶ θετικὰ ἐπακόλουθα.

ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ