Γωνιά της Γλώσσας 168 – Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη: Μετοχὲς ποὺ ἔγιναν οὐσιαστικὰ

Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη

Μετοχὲς ποὺ ἔγιναν οὐσιαστικὰ

 

Μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου ἐνδέχεται μιὰ λέξη νὰ ἀλλάξῃ γραμματικὴ κατηγορία. Ἡ πιὸ συχνὴ περίπτωση λεξιλογικῆς μεταβολῆς εἶναι ἡ οὐσιαστικοποίηση ἐπιθέτου· τὸ γνωστό μας κινητὸ εἶναι μιὰ τέτοια περίπτωση: ἀπὸ ὀνοματικὴ φράση «κινητὸ τηλέφωνο» μέσῳ τῆς ἔλλειψης, δηλαδὴ τῆς ὑποδιαγραφῆς τοῦ προσδιοριζόμενου οὐσιαστικοῦ (τηλέφωνο) προέκυψε τὸ οὐσιαστικό «κινητό». Σὲ αὐτὸ τὸ σημείωμα θὰ γράψουμε γιὰ τὴν οὐσιαστικοποίηση τῶν μετοχῶν παθητικοῦ ἐνεστῶτα: προηγούμενος, φορολογούμενος, μαθητευόμενος, προστατευόμενος, προϊστάμενος, ὑφιστάμενος, ἱπτάμενος καὶ εἰδικώτερα μὲ τὰ θηλυκὰ: τὴν ἡγουμένη, τὴν προϊσταμένη καὶ τὴν συνισταμένη.  Οἱ οὐσιαστικοποιημένες αὐτὲς μετοχὲς παθητικοῦ ἐνεστῶτα κλίνονται ὡς ἑξῆς:

ἡ ἡγουμένη 

τῆς ἡγουμένης 

τὴν ἡγουμένη 

ἡγουμένη 

 

οἱ ἡγούμενες

τῶν ἡγουμένων 

τὶς ἡγούμενες

ἡγούμενες

 

ἡ προϊσταμένη

τῆς προϊσταμένης 

τὴν προϊσταμένη 

προϊσταμένη 

 

οἱ προϊστάμενες

τῶν προϊσταμένων 

τὶς προϊστάμενες

προϊστάμενες

ἡ συνισταμένη 

τῆς συνισταμένης 

τὴ συνισταμένη

συνισταμένη 

 

οἱ συνισταμένες

τῶν συνισταμένων 

τὶς συνισταμένες

συνισταμένες

 

ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ