Ο τελευταίος αυτοκράτορας του Πόντου
1 November 2026 · 4 min read
Του Θοδωρή Σπηλιώτη
Σαν σήμερα 1 Νοεμβρίου 1463, μαρτύρησε ο τελευταίος αυτοκράτορας της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, Δαβίδ Κομνηνός μαζί με τους τρεις γιους του και τον ανιψιό του Αλέξιο.
Η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, ήταν ένα από τα τρία βυζαντινά κράτη που ιδρύθηκαν μετά από την πρώτη πτώση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας από τους Λατίνους το 1204.
Ιδρύθηκε από τους αδελφούς Αλέξιο και Δαβίδ Κομνηνό, εγγονούς του Ανδρόνικου Κομνηνού, που είχε διατελέσει αυτοκράτορας της Κωνσταντινούπολης. Πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας ήταν η Τραπεζούντα. Το 1261, η αυτοκρατορία της Νίκαιας απελευθέρωσε την Κωνσταντινούπολη από τους Λατίνους, παρ' όλα αυτά, όμως, η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας έμεινε απομονωμένη.
Το 1408 γεννήθηκε ο Δαβίδ. Ήταν τρίτος γιος του αυτοκράτορα Αλεξίου Δ. Μετά τον θάνατο του αδελφού του Ιωάννη Δ (1459), έγινε αυτοκράτορας της Τραπεζούντας, σε μια εποχή όπου οι Οθωμανική αυτοκρατορία ήταν πανίσχυρη. Η Τραπεζούντα αποτελούσε το τελευταίο Ελληνικό κέντρο της Μικράς Ασίας., αφού στο μεταξύ οι Οθωμανοί το 1453, είχαν κατακτήσει ολοκληρωτικά την Κωνσταντινούπολη.
Ο Δαβίδ προσπάθησε με συμμαχίες σε Ανατολή και Δύση να δημιουργήσει κοινό μέτωπο για την αντιμετώπιση των Οθωμανών. Το 1460, ο Μωάμεθ ο Πορθητής οργάνωσε εκστρατεία στη Μικρά Ασία, κατά την οποία νίκησε εύκολα τον στρατό του Δαβίδ.
Ο Δαβίδ αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει και στις 15 Αυγούστου 1461, παρέδωσε την αυτοκρατορία στους Οθωμανούς, με αντάλλαγμα να μην σκοτώσουν κανέναν Έλληνα. Ο Δαβίδ εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Ανδριανούπολη. Ο Μωάμεθ όμως τον συνέλαβε με ψεύτικη κατηγορία και τον φυλάκισε στο Επταπύργιο.
Όταν ο Δαβίδ παρουσιάστηκε στον Μωάμεθ, εκείνος του ζήτησε να εγκαταλείψει την πίστη του για να ζήσει. Ο Δαβίδ αρνήθηκε να γίνει μουσουλμάνος, με αποτέλεσμα να εκτελεστεί μαζί με τους γιους του και τον ανιψιό του Αλέξιο στις 1 Νοεμβρίου 1463.
Ο θάνατος του Δαβίδ, σήμανε το τέλος της Ελληνικής ηγεσίας στον Πόντο, η οποία είχε ξεκινήσει από τα αρχαία χρόνια με τις αποικίες. Μέχρι και σήμερα, ο Πόντος στενάζει κάτω από τον ζυγό των Μουσουλμάνων.
Η Ιερά σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου ανακήρυξε τον Δαβίδ και τους γιους του αγίους της Ορθόδοξης εκκλησίας, επειδή δεν αρνήθηκαν την Χριστιανική πίστη και πέθαναν μαρτυρικά για αυτήν.
