Η απελευθέρωση της Ελασσόνας και της Δεσκάτης - 6 Οκτωβρίου 1912
7 October 2026 · 4 min read
Του Θοδωρή Σπηλιώτη
Σαν σήμερα 6 Οκτωβρίου 1912 ο ένδοξος Ελληνικός στρατός απελευθερώνει την Ελασσόνα και την Δεσκάτη.
Η Ελασσόνα είναι μια όμορφη κωμόπολη στους πρόποδες του Κάτω Ολύμπου στον νομό Λάρισας. Το 1881 υπογράφτηκε η συνθήκη της Κωνσταντινούπολης, με την οποία η Οθωμανική αυτοκρατορία παραχώρησε στο Ελληνικό κράτος την Θεσσαλία και την πόλη της Άρτας που ανήκει στην Ήπειρο. Ωστόσο η επαρχία της Ελασσόνας παρέμεινε στην Οθωμανική αυτοκρατορία.
Στις 5 Οκτωβρίου 1912 η Ελλάδα, μαζί με την Βουλγαρία και την Σερβία, κύρηξαν τον πόλεμο στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Αιτία του πολέμου στάθηκε το κίνημα των Νεότουρκων, που είχε σκοπό τον εκτουρκισμό όλων των κατοίκων της Αυτοκρατορίας.
Οι βαλκανικές χώρες που είχαν δικούς τους πληθυσμούς στις περιοχές αυτές δεν το δέχτηκαν. Πρώτη χώρα που κήρυξε τον πόλεμο στην Οθωμανική αυτοκρατορία ήταν το Μαυροβούνιο, στις 25 Σεπτεμβρίου 1912.
Η Ελλάδα επεδίωξε την απελευθέρωση της Μακεδονίας, της Κρήτης και της Ηπείρου. Η Βουλγαρία την κατάληψη της Ανατολικής και Δυτικής Θράκης και η Σερβία κινήθηκε στα εδάφη των Σκοπίων και κάτω.
Το πρωί της 5ης Οκτωβρίου το Ελληνικό στρατιωτικό απόσπασμα της Θεσσαλίας επιτέθηκε στα Οθωμανικά φυλάκια της Βόρειας Λάρισας και ανάγκασαν τους Οθωμανους φρουρούς να υποχώρησαν στην Ελασσόνα. Το βράδυ της ίδιας ημέρας, ο Ελληνικός στρατός απελευθέρωσε το χωριό Δαμάσι.
Την επόμενη ημέρα, το Γενικό επιτελείο στρατού, στο οποίο υπάγονταν όλες οι μεραρχίες διέταξε την κατάληψη της Ελασσόνας και της Δεσκάτης (κωμόπολη των Γρεβενών). Ο αρχιστράτηγος του Ελληνικού στρατού και διάδοχος του Ελληνικού θρόνου Κωνσταντίνος διέταξε την πρώτη, την δεύτερη και την τρίτη Μεραρχία στρατού να επιτεθεί στην περιοχή της Ελασσόνας. Οι Οθωμανοί βρίσκονταν οχυρωμένοι στα υψώματα της Βόρειας Ελασσόνας. Μετά από μάχη τριών ωρών, ο Ελληνικός στρατός απελευθέρωσε την Ελασσόνα.
Στο δυτικό άκρο της πόλης ένα απόσπασμα των Ευζώνων πολέμησε τους Οθωμανούς στο βουνό Τρέτιμος. Ο Μετά από τέσσερις ώρες μάχης το ελληνικό απόσπασμα κατέλαβε το ύψωμα και προχωρώντας ελευθέρωσε το πρώτο χωριό της Μακεδονίας, την Παρασκευή Γρεβενών. Την ίδια ημέρα ο Ελληνικός στρατός μπήκε με ενθουσιασμό στην κωμόπολη της Δεσκάτης και οι Μακεδόνες τους υποδέχτηκαν θερμά.
Οι Έλληνες της Μακεδονίας, μετά από αιώνες συνεχούς αγώνα έβλεπαν από εκείνη την στιγμή το όνειρο της απελευθέρωσης τους να γίνεται πραγματικότητα. Ο δρόμος για την ελευθερία της μίας και Ελληνικής Μακεδονίας ήταν πλέον ανοιχτός.
