Γωνιά της Γλώσσας 141 – Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη: Λόγια, λόγια, λόγια…
Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη
Λόγια, λόγια, λόγια…
Στὸ ἴδιο νοηματικὸ πεδίο μὲ τὴν ἀκριτομυθία ἀνήκει ἡ ἀμετροέπεια, δηλαδὴ ἡ ἔλλειψη μέτρου στὰ λόγια κάποιου μὲ συνώνυμα τὴν φλυαρία καὶ τὴν πολυλογία καὶ ἀντίθετο τὴν λακωνικότητα. Ὁρισμένοι συγχέουν τὴν ἀμετροέπεια μὲ τὴν ἀθυροστομία καὶ τὴν προπέτεια. Ἀθυροστομία εἶναι ὁ τρόπος ἔκφρασης καὶ ὁμιλίας ποὺ ἀντιβαίνει στοὺς κοινῶς ἀποδεκτοὺς κανόνες εὐπρεποῦς συμπεριφορᾶς· ὁ τρόπος αὐτὸς εἶναι ἀπόρροια τοῦ νὰ μὴ βάζῃ κανεὶς φραγμὸ στὴ γλῶσσα του. Συνεπῶς ἡ ἀθυροστομία ταυτίζεται μὲ τὶς χυδαῖες λέξεις (π.χ. οἱ ἀθυροστομίες τοῦ Ἀριστοφάνη), ἐνῷ ἡ ἀμετροέπεια μὲ πολλὰ λόγια, χωρὶς κατ΄ ἀνάγκην νὰ ἐκτρέπεται σὲ χυδαιολογία. Ἡ προπέτεια εἶναι ἡ βιαστικὴ καὶ ἀπερίσκεπτη ὁμιλία ποὺ ἀποβαίνει ἀναιδὴς καὶ προσβλητικὴ:
παραδείγματα
ἀντὶ νὰ δείξῃ μεταμέλεια, μιλοῦσε μὲ ἀσύγγνωστη προπέτεια στὴν πρόεδρο τοῦ δικαστηρίου.
Ἡ πολιτικὴ ἀμετροέπεια ἀπωθεῖ τοὺς νέους νὰ παρακολουθήσουν πολιτικὲς συζητήσεις.
Οἱ Ἀθηναῖοι ἦταν φιλόλογοι, ἀγαποῦσαν πολὺ τὰ λόγια καὶ ἐνίοτε καὶ τὴν ἀμετροέπεια. Εὔστοχα ὁ Τάκης Θεοδωρακόπουλος στὸ «Μυθιστόρημα τοῦ Ξενοφῶντα» γράφει γιὰ τὸν ἥρωά του: «Ἀθηναῖος ἦταν, οἱ λέξεις του περίσσευαν».
