Γωνιά της Γλώσσας 192 – Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη: Ἡ θέση τῶν λέξεων καὶ τὸ νόημα

Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη

Ἡ θέση τῶν λέξεων καὶ τὸ νόημα

Ὁρισμένες φορὲς διαταράσσεται ἡ φυσικὴ ἀλληλουχία τῶν λέξεων, ὅταν ὁ ὁμιλητὴς διακατέχεται ἀπὸ κάποιο σφοδρὸ συναίσθημα, ὀργή, ἐνθουσιασμό, χαρά. Πρόκειται γιὰ τὸ ὑπερβατὸ σχῆμα. Ἕνα ἐνδιαφέρον παράδειγμα ἀρύεται ὁ Λογγῖνος ἀπὸ τὴν Ἱστορία τοῦ Ἡροδότου. Ὁ Διονύσιος ἀπὸ τὴν Φώκαια εἶπε στοὺς Ἴωνες : «Ἐπὶ ξυροῦ ἀκμῆς βρίσκεται ἡ μοῖρα μας, ἄνδρες Ἴωνες, νὰ μείνουμε ἐλεύθεροι ἢ νὰ γίνουμε δοῦλοι [καὶ μάλιστα δοῦλοι ποὺ εἶχαν ἀποδράσει καὶ συλληφθῆ]. Ἂν θελήσετε νὰ ἀναλάβετε τὶς ταλαιπωρίες τοῦ ἀγῶνα, σᾶς περιμένει αὐτὴν τὴν στιγμὴ μόχθος βαρύς, ἀλλὰ θὰ μπορέσετε νὰ νικήσετε τοὺς ἐχθρούς». Ποῦ ἔπρεπε νὰ μπῇ ἡ προσφώνηση «ἄνδρες Ἴωνες»; Στὴν ἀρχή. Ὁ Διονύσιος ὅμως σκόπιμα μετακίνησε τὴν προσφώνηση ἀρχίζοντας ἀπὸ τὴν αἰτία τοῦ φόβου σὰν νὰ ἦταν ἡ ἀπειλὴ τόσο πιεστικὴ ποὺ δὲν πρόφταινε κἂν νὰ προσαγορεύσῃ τοὺς ἀκροατές του μὲ τὸ ὄνομά τους. Νὰ λοιπὸν ποὺ ἀκόμα καὶ ἡ σειρὰ τῶν λέξεων ἐπηρεάζει τὸ νόημα! (Διονυσίου Λογγίνου, Περὶ Ὕψους, ἑρμηνευτικὴ ἔκδοση Μ.Ζ. Κοπιδάκης, Βικελαία Δημοτικὴ Βιβλιοθήκη, Ἡράκλειο 1990, &22, σελ. 125-127, Ἡρόδοτος, 6,11). 

ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ