Γωνιά της Γλώσσας 61β – Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη: Ἡ λέξη τῆς χρονιᾶς

Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη

Ἡ λέξη τῆς χρονιᾶς

Μιὰ ἀκόμα ἑλληνικὴ λέξη ἦταν ἡ δημοφιλέστερη τὸ 2024 σύμφωνα μὲ τὸ ἠλεκτρονικὸ λεξικὸ Merriam-Webster, ποὺ καταγράφει 100 ἑκατομμύρια προβολὲς τὸν μῆνα στὸν ἱστότοπό του. Πρόκειται γιὰ τὴν λέξη «polarization», ποὺ δηλώνει τὴν πρόκληση ἔντονης διαφωνίας μεταξὺ ἀντίθετων πλευρῶν ἢ ὁμάδων. Ἡ δημοφιλία της ὀφείλεται στὴν ἰδιαιτέρως τεταμένη προεκλογικὴ περίοδο γιὰ τὴν ἀνάδειξη Προέδρου στὶς Η.Π.Α. Ἡ πόλωσις εἶναι μία ἀπὸ τὶς χιλιάδες λέξεις ποὺ ἐπινόησαν οἱ λόγιοι καὶ μαρτυρεῖται ἀπὸ τὸ 1854. Ὁ πόλος εἶναι ἀρχαία λέξη ποὺ δήλωνε -μεταξὺ ἄλλων- τὸν ἄξονα τῆς σφαίρας τῆς γῆς.  Ἡ μεταφορικὴ σημασία τῆς πόλωσης ὀφείλεται στὴν πρωτογενῆ σημασία τῆς λέξης ποὺ δήλωνε τὴν κατάσταση κατὰ τὴν ὁποία δημιουργεῖται διαφορὰ δυναμικοῦ μεταξὺ δύο ἀγωγῶν (π.χ. πόλωση τῶν ἠλεκτροδίων). Ὁ πόλος, ἡ πόλωση καὶ τὸ πολώνω κατάγονται ἀπὸ τὸ ὁμηρικὸ πέλω «εἶμαι σὲ κίνηση»