Ἀνακαλύπτω τὶς ρίζες τῶν λέξεων – Ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ παρακαταθήκη

Ὅπως τοῦ κανοναρχεῖς, ψέλνει. Ἡ φράση αὐτὴ λέγεται γιὰ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ δὲν ἔχουν δική τους γνώμη, ποὺ δὲν ἀναλαμβάνουν πρωτοβουλίες καὶ ὑπακούουν ἄκριτα: Εἶναι ἄνθρωπος ἄβουλος, χωρὶς προσωπικότητα· ὅπως τοῦ κανοναρχεῖς ψέλνει. Τὸ ρῆμα κανοναρχῶ σημαίνει βοηθῶ τὸν ψάλτη, ὑπαγορεύοντάς του μουσικὰ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς ὕμνους. Ὁ κανονάρχης στὰ μοναστήρια εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ἐπιβλέπει τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεση τοῦ τυπικοῦ. Κανονάρχης εἶναι καὶ ὁ βοηθὸς ψάλτη ποὺ τοῦ ὑπαγόρευε τοὺς κανόνες καὶ μεταφορικὰ ὁ ὑποβολέας: σὲ ὅλα τὰ ζητήματα εἶναι ὁ κανονάρχης του. Ὁ ἅγιος Θεόδωρος ὁ Στουδίτης δίνει συμβουλὲς στὸν κανοναρχοῦντα νὰ μὴν ἀτονῇ τοῦ «σαλπίζειν», νὰ ὑποψάλλῃ καὶ νὰ διεγείρῃ τὶς θεῖες χοροστασίες (Μεγάλη Κατήχησις, 36, 266, 7-9A. Papadopoulos-Kerameus, Theodoros Studites, Μεγάλη κατήχησις, St. Petersburg: Kirschbaum, 1904). Ἡ ρήση αὐτὴ γνώρισε εὐρεῖα διάδοση. Ἀπόδειξη ὁ τύπος «κανοναρχᾶς»: ὅπως τοῦ κανοναρχᾶς, ψέλνει.

Δείτε ΕΔΩ τα προηγούμενα άρθρα