Φυτοφάρμακα και ήπαρ: Νέα δεδομένα της EFSA για τις τοξικές επιδράσεις
Έκθεση αξιολογεί συστηματικά τον κίνδυνο από δραστικές ουσίες και μεταβολίτες
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έδωσε στη δημοσιότητα μια εκτενή έκθεση που εξετάζει σε βάθος τις τοξικές επιδράσεις των φυτοφαρμάκων και των μεταβολιτών τους στο ήπαρ και τη χοληδόχο κύστη. Η ανάλυση βασίστηκε σε συστηματική συλλογή τοξικολογικών δεδομένων και στη δημιουργία ομάδων αθροιστικής αξιολόγησης (CAG), οι οποίες αποτελούν εργαλείο για την εκτίμηση του συνολικού κινδύνου (CRA). Μέσα από αυτήν τη μεθοδολογική προσέγγιση, η EFSA επιχειρεί να αποτυπώσει με σαφήνεια πώς διαφορετικές ουσίες, που συναντώνται συχνά σε κατάλοιπα φυτοφαρμάκων, μπορεί να δρουν σωρευτικά στο ήπαρ. Στην ανάλυση περιλήφθηκαν δεδομένα για 62 δραστικές ουσίες φυτοφαρμάκων που είχαν χαρακτηριστεί ως προτεραιότητας, καθώς και για 20 μεταβολίτες τους. Για καθεμία από αυτές, καθορίστηκε η τιμή LOAEL ως προς τον πιο ευαίσθητο δείκτη επίδρασης.
Από τις δέκα ειδικές επιδράσεις που είχαν αρχικά προσδιοριστεί, επτά καλύφθηκαν από δραστικές ουσίες και μεταβολίτες. Αυτές αφορούν την υπερτροφία λόγω ενζυμικής επαγωγής, τις λιπώδεις μεταβολές, την εκφύλιση και τον κυτταρικό θάνατο, την πορφυρία, τη χολόσταση, καθώς και προνεοπλασματικές ή νεοπλασματικές αλλοιώσεις στο ήπαρ και τη χοληδόχο οδό.
Αντίθετα, δεν εντοπίστηκαν ενώσεις για τρεις προκαθορισμένες επιδράσεις που σχετίζονται αποκλειστικά με τη χοληδόχο κύστη, δηλαδή διάβρωση ή έλκος, σχηματισμό λίθων και νεοπλασματικές μεταβολές.
Η μελέτη επισημαίνει τις αβεβαιότητες που εμφανίστηκαν κατά την κατανομή των ουσιών στις ομάδες αθροιστικής αξιολόγησης. Παράλληλα, βασίζεται σε μεθοδολογία που είχε ήδη αναπτυχθεί σε προηγούμενη έκθεση και προσφέρει έναν ολοκληρωμένο χαρακτηρισμό κινδύνου για τις εξεταζόμενες ουσίες.
