Γωνιά της Γλώσσας 156 – Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη: Ἡ διωρία καὶ ἡ διορία

Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη

Ἡ διωρία καὶ ἡ διορία

Ἀκόμα μιὰ λαϊκὴ ἐτυμολογία μᾶς μπερδεύει ὡς πρὸς τὴν ὀρθογράφηση τῆς λέξης «δι(ω)ρία». Πῶς θὰ τὴν γράψουμε μὲ ο ἢ μὲ ω; Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ διωρία εἶναι σύνθετη λέξη ἀπὸ τὴν πρόθεση δια- καὶ τὴν ὥρα μὲ δασεῖα (ὑπάρχει καὶ ὤρα μὲ ψιλή).  Στὴν ὄψιμη ἑλληνιστικὴ ἐποχὴ ἡ διωρία ἐπανερμηνεύτηκε καὶ συνδέθηκε μὲ τὸ ὅριο· ἔτσι προέκυψε ἡ γραφὴ διορία. Ἡ παρασυνδεδεμένη γραφή «διορία» ἀπὸ τὸ ὅριο ὑπερέχει ὡς πρὸς τὴν συχνότητα χρήσεως στὰ σώματα κειμένων καὶ προτάσσεται στὰ λεξικά. Σὲ ὁρισμένα λεξικὰ ἀπουσιάζει ἡ «διωρία». Πάντως ἡ ἀρχαία λέξη εἶναι «διωρία»: διάστημα δύο ὡρῶν. Οἱ Βυζαντινοὶ λεξικογράφοι σχολιάζουν: «διωρία διὰ τοῦ ω μεγάλου καιρὸν δηλοῖ, διορία δὲ προθεσμία, διορία», Ἡσύχ., Σουΐδ.

ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ