Γωνιά της Γλώσσας 171 – Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη: Οἱ αὐξήσεις στὶς τιμὲς μᾶς γονατίζουν, στὴν γλῶσσα ὅμως ὠφελοῦν!

Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη

Οἱ αὐξήσεις στὶς τιμὲς μᾶς γονατίζουν, στὴν γλῶσσα ὅμως ὠφελοῦν! 

Ἡ γλωσσικὴ παράδοση μᾶς κληροδότησε τὴν συλλαβικὴ αὔξηση στὸν παρατατικὸ καὶ τὸν ἀόριστο: ἐνεστῶτας: παίζω, παρατατικὸς: ἔ-παιζα, ἀόριστος: ἔ-παιξα. Τί γίνεται ἂν τὸ ρῆμα εἶναι σύνθετο; Σὲ αὐτὴν περίπτωση ἔχουμε τὴν ἐσωτερικὴ συλλαβικὴ αὔξηση: συντάσσω, συν-έ-ταξα, ἐκφράζω, ἐξ-έ-φρασα, ὑπογράφω, ὑπ-έ-γραψα, προσθέτω, προσ-έ-θεσα, ἐγκρίνω, ἐν-έ-κρινα, ἐμπνέω, ἐν-έ-πνευσα. Καλὸ εἶναι νὰ τηρῆται αὐτὸς ὁ κανόνας, ὄχι μόνο γιὰ λόγους αἰσθητικούς, ἀλλὰ καὶ γιὰ λόγους πρακτικοὺς: γιὰ νὰ μὴν χάνεται ἡ διάκριση μεταξὺ ὁριστικῆς καὶ προστακτικῆς: Ὁ μαθητὴς ἀντέγραψε στὸ τετράδιό του τὶς ἀσκήσεις (ὁριστική, πραγματικὰ τὶς ἀντέγραψε). Ἀντίγραψε τὶς ἀσκήσεις (προστακτική, ἐντολὴ νὰ τὶς ἀντιγράψῃ). Ἂν καταργήσουμε τὴν αὔξηση, δυσχεραίνεται ἡ συνεννόηση.

Ἄλλα παραδείγματα: 

ὁριστικὴ ἀορίστου: ὑπέγραψε, παρέλαβε, παρέσυρε

προστακτικὴ ἀορίστου: ὑπόγραψε, παράλαβε, παράσυρε

ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ ΕΔΩ

Υ.Γ. νὰ τηρῆται (παραδοσιακὴ ὀρθογραφία, ἡ ὑποτακτικὴ μὲ η)