Κάστρο Βελίκας〔4K〕- Το κάστρο με οχύρωση τριών περιόδων

Βρισκόμαστε στην #Βελίκα του νομού Λαρίσσης. Η βυζαντινή ονομασία του οικισμού δεν είναι γνωστή. Το όνομα Βελίκα είναι απλά το όνομα του νεώτερου παραλιακού οικισμού και είναι είτε σλαβικής είτε τουρκικής προέλευσης. Η σλαβική λέξη «βέλικο» σημαίνει «μεγάλο». Μπορεί όμως η ονομασία να προέρεχεται από το τουρκογενές «Βελής» που είναι πολύ συνηθισμένο οικογενειακό όνομα στην περιοχή. Η Βελίκα στηρίζεται εν μέρει πάνω σε αρχαία οχύρωση και ταυτίζεται με την αρχαία πόλη των Μαγνήτων #Μελίβοια. Η πόλη αυτή, γνωστή ήδη από τη συμμετοχή του βασιλιά της Φιλοκτήτη στην #Τρωική εκστρατεία, ήταν φημισμένη για το λιμάνι της και το εμπόριο κρασιού. Η Μελίβοια καταστράφηκε από τους Ρωμαίους το 168 π.Χ. αν και οι οικισμός συνέχισε να κατοικείται μέχρι και το τέλος της πρώιμης Βυζαντινής περιόδου. Η πυκνότητα και η καλή διατήρηση των κτιρίων, καθώς και τα πλούσια ευρήματα καθιστούν το κάστρο αυτό μοναδικό για τη μελέτη της ζωής σε ένα βυζαντινό οχυρωμένο οικισμό που έφτασε στην ακμή του τον 6ο αιώνα και το οποίο φαίνεται ότι επέζησε μέχρι τον 8ο αιώνα. Σε πρόσφατο καθαρισμό των τειχών αναδείχθηκε οχύρωση έκτασης 21 στρεμμάτων, κτισμένης κατά το μεγαλύτερο μέρος στην παλαιοχριστιανική περίοδο. Στην ίδια περίοδο τοποθετούνται και τα κτίσματα που σώζονται στο εσωτερικό του κάστρου. Τα τείχη είναι κτισμένα με μεσαίου μεγέθους λίθους συνδεδεμένους ακανόνιστα με ισχυρό ασβεστοκονίαμα και έχουν πλάτος 2μ. Καλύτερα διατηρείται η ανατολική και νότια πλευρά με μέγιστο ύψος 3μ. Στη βάση των τειχών διατηρούνται μικρά τμήματα από ορθογώνιους κατεργασμένους λίθους που σχηματίζουν κανονικές σειρές και σε μερικά σημεία ακολουθούν διαφορετική κατεύθυνση από το κυρίως τείχος, Πρόκειται για την παλαιότερη φάση των τειχών, που θα μπορούσε να χρονολογηθεί στην ελληνιστική περίοδο. Στο κατάφυτο εσωτερικό του κάστρου σώζονται πυκνά λείψανα οικισμού, τα οποία χρονολογούνται στην πλειοψηφία τους τον 6ο αι. μ.Χ., κτισμένα επάνω σε παλιότερα ερείπια.